Sinds 1 februari 2026 zijn strafrechtelijke geldboetes in België beduidend hoger. Wie vanaf die datum een strafbaar feit pleegt, riskeert in de praktijk een boete die tot 25% duurder is dan voordien. De oorzaak ligt bij een technische, maar ingrijpende wijziging: de verhoging van de opdeciemen.

Wat zijn opdeciemen en waarom worden ze verhoogd?

De geldboetes die in het Strafwetboek en andere strafwetten zijn opgenomen, zijn basisbedragen. Deze basisbedragen worden in de praktijk vermenigvuldigd met een wettelijke factor, de zogenaamde opdeciemen.

Tot voor kort bedroeg deze vermenigvuldigingsfactor 8 (70 opdeciemen). Sinds 1 februari 2026 bedraagt zij 10 (90 opdeciemen).[1] Zonder dat de wetgever de basisboetes zelf heeft aangepast, zijn alle strafrechtelijke geldboetes hierdoor automatisch duurder geworden.

De federale regering heeft deze verhoging doorgevoerd om twee redenen. Enerzijds wil zij extra inkomsten genereren voor de staatskas, met de bedoeling deze middelen opnieuw te investeren in justitie. Anderzijds beoogt men het afschrikkend effect van strafsancties te behouden, rekening houdend met de algemene prijsstijgingen van de voorbije jaren.[2]

Vanaf wanneer geldt de verhoging?

De verhoging van de opdeciemen is van toepassing op feiten gepleegd vanaf 1 februari 2026. Voor feiten die vóór die datum werden begaan, blijft in principe het oude regime gelden. De datum van het strafbaar feit is dus doorslaggevend, niet de datum van de dagvaarding of de uitspraak.

Een concreet voorbeeld

Stel dat iemand wordt veroordeeld tot een strafrechtelijke geldboete met een basisbedrag van 200 euro.

• Voor feiten gepleegd vóór 1 februari 2026 bedroeg de effectieve geldboete:
  200 euro × 8 = 1.600 euro.
• Voor feiten gepleegd vanaf 1 februari 2026 bedraagt dit:
  200 euro × 10 = 2.000 euro.

Hoewel het basisbedrag identiek blijft, betaalt men sinds 1 februari 2026 dus 25% meer voor hetzelfde strafbaar feit, louter als gevolg van de verhoging van de opdeciemen.

Besluit

De verhoging van de opdeciemen heeft een aanzienlijke impact op iedereen die wordt vervolgd en veroordeeld voor feiten die sinds 1 februari 2026 werden gepleegd. Strafrechtelijke geldboetes wegen voortaan merkbaar zwaarder door, wat het belang van tijdig en correct juridisch advies en deskundige juridische bijstand bij vervolgingen voor een strafgerecht alleen maar onderstreept.

U bent steeds van harte welkom met uw vragen hierover bij ons Team Strafrecht.

Katrien De Vos

[1] Wet van 19 december 2025 betreffende de verhoging van opdecimes en de verzwaring van de geldboete voor inbreuk op het Sociaal Strafwetboek met een verzwarende factor, BS 30 december 2025.

[2] Wetsontwerp betreffende de verhoging van opdecimes en de verzwaring van de geldboete voor inbreuk op het Sociaal Strafwetboek met een verzwarende factor, Parl.St. Kamer 2025-26, nr. 56-1094/001, 3 november 2025.